Cây cà gai leo hoa trắng: Đặc điểm, công dụng, cách dùng

Trong tự nhiên có đến 2 loại Cà gai leo khác nhau là Cà gai leo hoa trắng và Cà gai leo hoa tím. Trong đó, cây Cà gai leo hoa trắng có giá trị dược liệu cao và nhận được nhiều sự quan tâm. Vậy Cà gai leo hoa trắng có gì đặc biệt, công dụng ra sao và dùng thế nào cho đúng? Cùng tìm hiểu ngay dưới đây.

Cà gai leo hoa trắng là cây gì

Cà gai leo hoa trắng (tên khoa học: Solanum procumbens) là cây thuốc nam mọc hoang nhiều ở các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ như Thái Bình, Thanh Hóa, Hà Nam, Nghệ An…

Trong dân gian, cây còn được gọi là:

• Cà vạnh
• Cà lù
• Cà quýnh

Từ lâu, cà gai leo hoa trắng đã được sử dụng trong y học cổ truyền với công dụng:

• Thanh nhiệt, giải độc
• Lợi tiểu
• Hỗ trợ điều trị các bệnh lý về gan như viêm gan virus, xơ gan, men gan cao

Trong tự nhiên còn có cà gai leo hoa tím (Solanum hainanense), tuy nhiên loại này dược tính thấp hơn và ít được dùng làm thuốc.

☛ Đọc thêm: Phân biệt các loại Cà gai leo

Đặc điểm cây Cà gai leo hoa trắng

Để tránh nhầm lẫn khi thu hái hoặc mua dược liệu, bạn có thể nhận diện cà gai leo hoa trắng qua các đặc điểm sau:

Rễ

• Có rễ chính dài 10–20 cm, màu nâu
• Nhiều rễ phụ, mềm, hơi xốp

Thân

• Thân bò hoặc leo, dài khoảng 1 m hoặc hơn
• Có gai cong màu vàng, thân non có lông mịn

Lá

• Lá hình bầu dục hoặc hơi thuôn
• Mép lá xẻ thùy nông, mặt dưới có lông trắng
• Gân lá và cuống có gai nhỏ

Hoa

• Mọc ở kẽ lá, thành chùm 2–5 bông
• Hoa màu trắng hoặc tím nhạt, nhị vàng

Quả

• Hình cầu, đường kính 5–7 mm
• Khi chín chuyển từ xanh sang đỏ, chứa nhiều hạt nhỏ

Cây cà gai leo hoa trắng (Solanum procumbens) và cà gai leo hoa tím (Solanum hainanense) thường dễ gây nhầm lẫn, nhưng bạn có thể nhận biết qua những đặc điểm sau:

Tham khảo thêm: Đặc điểm nhận biết cây Cà gai leo giúp phân biệt chính xác!

Cà gai leo hoa trắng có công dụng gì?

Cà gai leo hoa trắng chứa nhiều hoạt chất sinh học quan trọng như: glycoalkaloid, solasodin, flavonoid, alkaloid, saponin… Nhờ đó, cây mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt với gan. Cụ thể như sau:

Giải độc gan, tăng cường chức năng gan

Các hoạt chất glycoalkaloid và alkaloid hỗ trợ chống oxy hóa giúp:

• Bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương
• Tăng khả năng thải độc
• Hỗ trợ phục hồi mô gan bị tổn thương

Hỗ trợ điều trị bệnh gan

Một số nghiên cứu cho thấy cà gai leo có khả năng:

• Ức chế sự nhân lên của virus viêm gan B
• Làm giảm men gan
• Hạn chế tiến triển xơ gan

📌 Theo nghiên cứu của TS.BS Trịnh Xuân Hòa (BV Quân Y 103), người bệnh viêm gan B sử dụng cà gai leo trong 2–3 tháng có cải thiện rõ rệt về men gan và tải lượng virus.

Giải rượu, bảo vệ gan khỏi tác hại của rượu bia

Cà gai leo giúp:

• Thúc đẩy chuyển hóa ethanol tại gan
• Giảm tổn thương tế bào gan do rượu bia
• Hạn chế tình trạng say rượu, mệt mỏi sau uống

Ức chế một số bệnh ung thư

Nhờ chứa nhiều chất chống oxy hóa như glycoalkaloid, flavonoid… cây có khả năng bảo vệ tế bào khỏi gốc tự do. Theo nghiên cứu của TS. Nguyễn Thị Bích Thu, dịch chiết cà gai leo có thể làm giảm hoạt động các gen gây ung thư ở gan và cổ tử cung.

Chữa đau lưng, tê thấp, nhức mỏi

Các thành phần như solamin, solamnia A & B trong cà gai leo được thử nghiệm lâm sàng cho thấy có tác dụng kháng viêm, giảm đau nhẹ, hỗ trợ người bị tê thấp, đau nhức xương khớp.

Các công dụng khác

Một số công dụng khác của cây thuốc Cà gai leo có thể kể đến bao gồm:

• Giảm dị ứng: Hoạt chất giúp điều hòa interleukin, chống viêm, hỗ trợ miễn dịch.
• Chữa cảm cúm: Nhờ tính kháng khuẩn, kháng viêm và chống oxy hóa nên dùng trị cảm, ho, sổ mũi, đau họng.
• Ngoài ra: Có thể dùng trị ho gà, hen suyễn, rắn cắn… tùy bài thuốc vùng miền.

Cách dùng cà gai leo hoa trắng đúng cách và an toàn

Cà gai leo hoa trắng có thể được sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp với các loại dược liệu khác nhau tùy nhu cầu, mục đích của người dùng. Dưới đây là một số cách thức phổ biến:

• Tăng cường chức năng gan: Chuẩn bị 30 g cà gai leo khô, rửa sạch, đun với 1 lít nước sôi, đun nhỏ lửa thêm 10 phút và chắt lấy phần nước để sử dụng. Hoặc hãm như trà: 30 g khô, tráng với nước sôi, đổ nước đầu đi, thêm 1 lít nước sôi, ủ trong 30 phút.
• Giải độc gan, hạ men gan: Chuẩn bị 35 g cà gai leo sắc với 1 lít nước cho đến khi còn khoảng 300 ml thì chia thành 3 lần để uống trong ngày.
• Hỗ trợ điều trị gan nhiễm mỡ: Kết hợp cà gai leo và giảo cổ lam mỗi vị 30g, đem rửa sạch và sắc với 1 lít nước. Uống mỗi ngày 1 thang.
• Chữa tê thấp, nhức mỏi xương khớp: Cà gai leo, Thổ phục linh, Dây gấm, Kê huyết đằng, Lá lốt mỗi vị 10 g đem sao vàng, sắc uống mỗi ngày 1 thang.

☛ Xem chi tiết: Cách chế biến sử dụng Cà gai leo

Bên cạnh những cách dùng truyền thống như sắc nước, pha trà, ngày nay Cà gai leo hoa trắng còn được bào chế thành dạng cao hoặc viên uống, rất tiện lợi cho người sử dụng.

Do nhu cầu sử dụng tăng cao, thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm kém chất lượng. Để tránh sức khỏe bị ảnh hưởng cũng như đảm bảo hiệu quả khi sử dụng, hãy chọn mua các sản phẩm Cà gai leo có nguồn gốc rõ ràng, đồng thời chỉ nên mua hàng tại các cơ sở uy tín.

☛ Tham khảo thêm: Mua Cà gai leo ở đâu tốt?

Ai nên và không nên dùng cây cà gai leo hoa trắng?

Mặc dù được xem là dược liệu lành tính và mang lại nhiều lợi ích cho gan, nhưng không phải ai cũng phù hợp để sử dụng Cà gai leo hoa trắng. Tùy vào tình trạng sức khỏe và mục đích dùng, một số đối tượng có thể thu được hiệu quả cao, trong khi người khác cần thận trọng để tránh tác dụng không mong muốn.

Ai nên dùng cây cà gai leo hoa trắng?

Cây cà gai leo hoa trắng nổi tiếng với công dụng thanh nhiệt, giải độc gan và bảo vệ tế bào gan. Chính vì vậy, dược liệu này đặc biệt phù hợp với những nhóm người sau:

• Người thường xuyên uống rượu bia, hút thuốc: Các hoạt chất trong cây hỗ trợ đào thải ethanol và độc tố tích tụ ở gan, giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ và xơ gan.
• Người mắc viêm gan B, men gan cao: Nghiên cứu đã cho thấy cây giúp ức chế virus, hạ men gan và hỗ trợ phục hồi gan.
• Người bị gan nhiễm mỡ, mẩn ngứa, nổi mụn do nóng gan: Flavonoid và glycoalkaloid giúp thanh lọc độc tố, cải thiện da, giảm mẩn ngứa.
• Người bị đau nhức xương khớp nhẹ: Thành phần kháng viêm hỗ trợ giảm cảm giác tê bì, nhức mỏi.

Ai không nên dùng cà gai leo hoa trắng?

Mặc dù cây cà gai leo hoa trắng lành tính, bạn vẫn cần cẩn trọng trong những trường hợp sau:

• Phụ nữ mang thai và cho con bú: Chưa có nghiên cứu đầy đủ về độ an toàn, nên tránh tự ý sử dụng.
• Trẻ em dưới 6 tuổi: Hệ tiêu hóa và gan còn non yếu, không nên sử dụng dược liệu này mà không có chỉ định.
• Người đang điều trị bệnh gan nặng hoặc đang dùng thuốc kê đơn: Cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng để tránh tương tác thuốc và gánh nặng cho gan.
• Người dị ứng với thành phần trong cây: Nếu xuất hiện biểu hiện như nổi mẩn, buồn nôn, đau đầu… thì cần ngưng sử dụng và đi khám.

Trên đây là những thông tin hữu ích về cây Cà gai leo hoa trắng. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, vui lòng liên hệ hotline 1800 1190 để được tư vấn, giải đáp nhanh nhất.

Chúc bạn sức khỏe!